دستگاه استراق سمع چیست ؟ آیا استفاده از آن مجاز است ؟

با پیشرفت فناوری و گسترش ابزار‌های دیجیتال، مسأله حریم خصوصی بیش از هر زمان دیگری اهمیت پیدا کرده است. استراق سمع یکی از مهم‌ترین بحث‌هایی است که امروزه برای بسیاری از افراد جامعه مشکلاتی را در زمینه حریم خصوصی ایجاد کرده است. دستگاه استراق سمع در نوع مخفی، بی‌سیم و سیمی، با شنود مخفیانه صدا در محیط‌های مختلف، می‌تواند مشکلات فراوانی را برای افراد ایجاد کند اما از سویی دیگر برای قشر خاصی از جوامع کاربردی می‌باشد. اما آیا استفاده از این دستگاه قانونی است و افراد عادی می‌توانند از آن برای پیشبرد اهداف خود استفاده کنند؟ در جواب باید گفت که ترجیحا نحوه استفاده از آن‌ها، می‌تواند قانونی یا غیرقانونی بودن کاربرد آن را مشخص کند. ایمن سازان اسپادانا با ارائه برترین دستگاه‌های صدا و ضبط خبرنگاری، در این مقاله اطلاعات جامعی از این محصول را معرفی خواهد کرد.

دستگاه استراق سمع چیست؟

دستگاه استراق سمع به تجهیزاتی گفته می‌شود که با هدف شنیدن، ضبط یا انتقال مخفیانه مکالمات و صدا‌ها طراحی شده‌اند. این دستگاه‌ها معمولاً بدون اطلاع افراد مورد استفاده قرار می‌گیرند و به همین دلیل مستقیماً با حریم خصوصی انسان‌ها در ارتباط هستند. ضبط صدای مخفیانه افراد در هر محیط شخصی، کاری یا اجتماعی در تمامی جوامع غیرقانونی است اما تبصره‌هایی برای استفاده از آن‌ها نیز وجود دارد.

بسیاری از افراد دستگاه استراق سمع را با دستگاه ضبط صدا یکسان تلقی می‌کنند. اما در واقع یکی نیستند. تفاوت اصلی دستگاه‌های استراق سمع با ضبط‌کننده‌های معمولی در این است که هدف آن‌ها «شنود پنهانی» است، اما در استفاده از ابزار‌های ضبط صدا، طرفین با آگاهی از ضبط مکالمه و صدا، اقدام به استفاده از آن می‌کنند.

انواع دستگاه‌های استراق سمع

دستگاه‌ها و ابزار‌های شنود مخفی با توجه به نوع ساختار فنی و کاربرد به چند دسته مختلف تقسیم می‌شوند که هر یک با توجه به ویژگی و عملکرد منحصر به فرد، کاربرد خاصی را دارا می‌باشند:

دستگاه‌های شنود سیمی

این نوع تجهیزات از طریق کابل و سیم به منبع دریافت صدا متصل می‌شوند و معمولاً در محیط‌های ثابت کاربرد دارند. سیم و کابل متصل به این دستگاه‌ها می‌تواند عمر مصرفی آن‌ها را جهت تأمین انرژی برق مداوم افزایش دهد. اغلب ارتباط آنلاینی را با کاربران برای انتقال صدا برقرار می‌کنند.

دستگاه‌های شنود بی‌سیم

این دستگاه‌ها صدا را از طریق امواج رادیویی یا سایر فناوری‌های بی‌سیم منتقل می‌کنند و امکان شنود از راه دور را فراهم می‌کنند. عموماً از ابعاد کوچک و مخفی برخوردار هستند که به سبب عدم استفاده از سیم و کابل، به راحتی مورد نصب قرار می‌گیرند. اما این دستگاه‌ها عمر مصرفی کوتاهی دارند که این امر به سبب وجود باتری داخلی با ظرفیت محدود است که در صورت اتمام شارژ، از کار می‌افتد. لذا کارت حافظه موجود در آن‌ها می‌تواند به ذخیره فایل صوتی ضبط شده بپردازد و به صورت حضوری یا از طریق اپلیکیشن خاص اینترنتی، آن را در اختیار کاربر قرار دهد.

شنود از طریق تلفن همراه و اینترنت

امروزه بخشی از استراق سمع‌ها از طریق نرم‌افزار‌های جاسوسی، بدافزار‌ها و ابزار‌های دیجیتال انجام می‌شود که می‌توانند تماس‌ها و پیام‌ها را بدون اطلاع کاربر کنترل کنند. همچنین اپلیکیشن‌های ضبط صدای گوشی‌ها نیز می‌تواند به عنوان یک دستگاه استراق سمع شناخته شود که در محیط‌های مختلف به طور پنهانی اقدام به ضبط صدای افراد نماید.

دستگاه‌های بسیار کوچک و مخفی

برخی ابزار‌های شنود در قالب وسایل روزمره مانند خودکار، شارژر، ساعت یا پریز برق طراحی می‌شوند تا جلب توجه نکنند. این ابزار‌ها با داشتن طرحی بسیار معمول و رایج، جزء پرکاربردترین دستگاه استراق سمع غیرمجاز شناخته می‌شوند.

دستگاه‌های استراق سمع چگونه کار می‌کنند؟

اصل کلی عملکرد این دستگاه‌ها بر پایه دریافت و انتقال صدا است. برخی از آن‌ها صدا را ضبط و ذخیره می‌کنند و برخی دیگر آن را به‌صورت زنده به گیرنده‌ای دیگر منتقل می‌کنند. روش دقیق کارکرد هر دستگاه بسته به نوع فناوری آن متفاوت است، اما هدف مشترک همه آن‌ها یک چیز است که دسترسی کاربران آن به مکالمات افراد را بدون اطلاع امکان‌پذیر نماید.

دستگاه استراق سمع، یک دستگاه غیرمجاز است؟

با توجه به اینکه عملکرد انواع دستگاه استراق سمع مخفی مانند انواع دستگاه ضبط صدا است، استفاده از آن در بسیاری از مواقع غیرمجاز شناخته می‌شود و شامل حکم کیفری و قانونی است. اصلی‌ترین دلیلی که غیرمجاز بودن استفاده از آن را اعمال می‌کند، عدم اطلاع افراد و همچنین عدم رضایت آن‌ها از ضبط شدن صدای مکالمه آن‌ها می‌باشد. بنابراین با استناد به قوانین مرتبط به نقض حریم خصوصی، استفاده از آن غیرمجاز شناخته می‌شود و حکم قانونی ۶ ماه تا دو سال زندان و جریمه ۱۰ میلیون ریالی تا ۴۰ میلیون ریالی را دارد.

اما برخی از مواقع انواع دستگاه استراق سمع مخفی، غیرمجاز نیست. نهاد‌های امنیتی با مجوز قانونی، امکان استفاده از این دستگاه را به صورت مخفیانه دارا هستند تا با عنوان یک مدرک صوتی و قانونی مورد استفاده قرار دهند.

چه دستگاه‌های شنودی مجاز است؟

امروزه دستگاه‌های ضبط صدا د خبرنگاری که کاربرد گسترده‌ای در حوزه آموزشی و خبرنگاری دارد، به عنوان تنها دستگاه شنود مجاز مورد استفاده قرار می‌گیرد که بدون داشتن اشکال قانونی و قضایی به راحتی مورد تهیه و استفاده قرار می‌گیرد.

این دستگاه‌ها با داشتن ابعادی کوچک، می‌تواند ضمن ذخیره فایل‌های صوتی، آن‌ها را ضبط و پخش نماید. لذا استفاده از آن‌ها در کلاس درس و جلسات اداری یا آموزشی برای ضبط مکالمه اساتید (با اطلاع افراد) و همچنین انواع مصاحبه‌های خبرنگاری صورت می‌گیرد. اما در صورت ضبط پنهانی صدا با این دستگاه‌ها و انتشار فایل‌های صوتی بدون رضایت افراد، پیگرد قانونی را شامل حال کاربران می‌کند.

برترین مدل‌های دستگاه ضبط صدا

برای بهره‌گیری از این دستگاه جهت ضبط صدای مجاز با اطلاع طرفین، در ادامه مدل‌های از آن را معرفی می‌کنیم که می‌تواند انتخاب را برای شما سریع‌تر و راحت‌تر نماید.

دستگاه ضبط صدای خبرنگاری SK-892 مدل 16 گیگ با نگهداری 8 ساعت شارژ

دستگاه ضبط صدای خبرنگاری SK-892 مدل 16 گیگ با نگهداری 8 ساعت شارژ یکی از حرفه‌ای‌ترین و کوچک‌ترین دستگاه ضبط صدا و خبرنگاری می‌باشد که با داشتن طرح فلش مموری با بدنه آلومینومی و وزن ۷۵ گرم، بهترین گزینه برای استفاده در حوزه خبرنگاری و مصاحبه و همچنین کلاس‌های آموزشی است. این محصول از باتری ۲۰۰ میلی آمپری بهره می‌برد که با شارژ یک ساعته، حدود ۸ ساعت امکان استفاده مداوم را فراهم می‌کند.

حافظه این دستگاه نیز 16 گیگ می‌باشد که می‌تواند ظرفیت فوق‌العاده‌ای را برای ذخیره فایل‌های صوتی ضبط شده ارائه کند. فرمت فایل‌های ضبطی این دستگاه MP۳، WMA، WAV است و قابلیت اتصال به کامپیوتر و گوشی برای انتقال فایل را دارا می‌باشد. این دستگاه با داشتن هندزفری، می‌تواند یک ابزاری برای گوش دادن به موسیقی نیز تلقی شود.

دستگاه ضبط صدا Y0W6 مدل 16 گیگ با نگهداری 30 ساعت شارژ

دستگاه ضبط صدا Y0W6 مدل 16 گیگ با نگهداری 30 ساعت شارژ یکی از کاربردی‌ترین دستگاه‌های ضبط صدا برای محیط آموزشی کنفرانس‌ها است که با داشتن بدنه آلومینیومی فوق‌العاده کوچک و جمع و جور، مورد رضایت بسیاری از کاربران قرار گرفته است این محصول از ظرفیت 16 گیگا بایتی بهره می‌برد که می‌تواند فضای زیادی را برای ذخیره ویس‌ها در فرمت MP۳، WMA، WAV ایجاد نماید و با اتصال به کامپیوتر و گوشی، آن را به سرعت انتقال دهد.

باتری این دستگاه نیز در نوع لیتیومی طراحی شده است که در مدت زمان ۲ ساعت شارژ شدن، امکان فعالیت ۳۰ ساعته را برای کاربران فراهم می‌کند.

دستگاه ضبط صدا Q76 مدل 32 گیگ ، با نگهداری 300 شارژ و سنسور حساسیت صدا

حرفه‌ای‌ترین دستگاه ضبط صدا با قابلیت‌های پیشرفته برای ضبط صدای باکیفیت و بدون نویز، می‌توان دستگاه ضبط صدا Q76 مدل 16 گیگ ، با نگهداری 300 ساعت شارژ و سنسور حساسیت صدا را معرفی کرد. این دستگاه ضمن داشتن بدنه‌ای استوانه‌ای و کوچک، از قابلیت‌های قدرتمند حذف نویز صدا و همچنین تشخیص صدا برخوردار است. این امر امکان ضبط صدای باکیفیت بدون هیچگونه نویز را فراهم می‌کند و همچنین با پایین آمدن فرکانس صدا کمتر از ۳۰ دسی بل، عملیات ضبط را برای صرفه‌جویی باتری و ظرفیت حافظه غیرفعال می‌کند.

این دستگاه از باتری قدرتمند ۳۰۰۰ میلی آمپری بهره می‌برد که با دو الی سه ساعت شارژ کامل، امکان استفاده مداوم ۳۰۰ ساعته را برای ضبط صدا به‌وجود می‌آورد. حافظه 32 گیگابایتی این دستگاه نیز، توانایی کاربران در استفاده طولانی مدت از آن جهت ضبط صدا در فعالیت کاری و آموزشی را امکان‌پذیر می‌سازد. قابلیت اتصال این محصول به کامپیوتر و گوشی همراه، فایل‌های صوتی را به صورت مطمئن و سریع قابل انتقال می‌سازد.

نشانه‌های احتمالی وجود دستگاه استراق سمع

گاهی افراد نگران هستند که شاید در محل کار یا زندگی آن‌ها شنود انجام می‌شود. در مکان‌هایی که دستگاه استراق سمع کارگذاشته شده است اغلب نشانه‌های زیر دیده می‌شود:

• وجود نویز‌های غیرعادی در خطوط تلفن
• پیدا شدن وسایل الکترونیکی ناشناس در محیط
• لو رفتن مداوم اطلاعات خصوصی

البته هیچ‌کدام از این موارد به‌تنهایی دلیل قطعی وجود شنود نیست و تشخیص دقیق نیازمند بررسی تخصصی است. بنابراین برای اطمینان کافی از وجود دستگاه استراق سمع در محیط لازم است که راهکار‌های اصولی مورد انجام قرار بگیرند. از مهم‌ترین و بهترین روش‌های این امر، استفاده از دستگاه‌های آشکار ساز و فرکانس یاب می‌باشد که با شناسایی امواج رادیویی و ماهواره‌ای، شما از مکان اصلی ابزار شنود مخفی آگاه می‌سازد.

روش‌های مقابله با استراق سمع

بهترین راه مقابله با شنود، پیشگیری است. لذا راهکار‌هایی برای جلوگیری از شنود در محیط شخصی، کاری و… وجود دارد:

• مراقبت از حریم خصوصی
• عدم نصب نرم‌افزار‌های ناشناس روی موبایل
• توجه به امنیت تلفن همراه و رایانه
• کنترل دسترسی افراد غیرمجاز به محیط‌های شخصی

جمع‌بندی

دستگاه استراق سمع که عملکرد ضبط پنهانی صدای ایراد در محیط‌های گوناگون را برعهده دارد، با توجه به نقض حریم خصوصی افراد، یک دستگاه غیرمجاز شناخته می‌شود. اما برای بهره‌گیری از این محصول جهت ضبط مطالب آموزشی گفتاری در کلاس‌های درس، کنفرانس و یا مصاحبه‌های خبرنگاری می‌توان از دستگاه ضبط صدا استفاده کرد. در سایت ایمن سازان اسپادانا، تنوع مدل و قیمت دستگاه ضبط صدا و خبرنگاری، خریدی راحت و مطمئن را برای کاربران این محصول جهت بهره‌گیری در فعالیت‌های مجاز به وجود می‌آورد.