آیا نصب دوربین خودرو در ایران قانونی است؟

با افزایش تصادفات، اختلافات رانندگی و مشکلات مربوط به اثبات حق در مراجع قضایی، در سال‌های اخیر استفاده از دوربین خودرو در ایران رواج زیادی پیدا کرده است. اما سؤال مهمی که برای بسیاری از رانندگان مطرح می‌شود این است: آیا نصب دوربین خودرو در ایران قانونی است یا ممکن است باعث جریمه یا مشکل حقوقی شود؟ با توجه به وجود قوانین اختصاصی برای نقض حریم خصوصی، دوربین ثبت وقایع خودرو در صورتی که حریم خصوصی افراد را نقض کند، منجر به مجازات راننده و مالک خودرو می‌شود اما به طور کلی نصب و استفاده آن در صورت رعایت نکات مهم قانونی، هیچ منعی نداشته و کاملاً قانونی می‌باشد.فروشگاه ایمن سازان اسپادانا در این مقاله برای شفاف‌سازی بهتر، نکات قانونی استفاده از دوربین ثبت وقایع خودرو را ارائه می‌کند.

دوربین خودرو چیست و چه کاربردی دارد؟

دوربین ثبت وقایع خودرو، دوربینی است که معمولاً روی شیشه جلو، داشبورد یا عقب خودرو نصب می‌شود و مسیر رانندگی را به‌صورت مداوم ضبط می‌کند. این دستگاه با داشتن لنز تصویری، کارت حافظه و همچنین میکروفون، امکان تصویربرداری و ضبط صدا از مسیر جلو، عقب و کابین را بسته به نوع مدل و تعداد لنز انجام می‌دهد. لذا استفاده از آن برای تمامی خودرو‌های سبک و سنگین و همچنین ناوگان حمل و نقل عمومی، به یک ابزار نوین نظارتی و ایمنی تبدیل شده است. مهم‌ترین کاربرد‌های دوربین خودرو عبارت‌اند از:

• ثبت وقایع و تصادفات رانندگی
• کمک به اثبات مقصر در حوادث
• مستندسازی سرقت یا تخریب خودرو
• ارائه مدرک به بیمه و مراجع قضایی
• افزایش امنیت و آرامش راننده

وضعیت قانونی نصب دوربین خودرو در ایران

در ایران میزان استفاده و نصب دوربین ثبت وقایع خودرو، به صورت تصاعدی افزایش پیدا می‌کند و این امر ناشی از وجود خطرات زیاد در جامعه نظیر تصادف‌های ساختگی و… می‌باشد که مالکان و رانندگان خود در درجه اول برای امنیت خودرو و در درجه دوم برای تأمین امنیت حقوقی راننده از آن بهره می‌برند. در حال حاضر قانون صریح و مستقلی که نصب دوربین خودرو را در ایران ممنوع یا مجاز اعلام کند وجود ندارد. به همین دلیل، نصب دوربین خودرو به‌خودی‌خود غیرقانونی محسوب نمی‌شود.

اما این به معنای آزادی کامل در استفاده از آن نیست. چون تصاویر ثبت شده توسط دوربین ثبت وقایع خودرو، در بردارنده چهره افراد و عملکرد‌های آنان می‌باشد که این امر مرتبط به قانون مجازات‌های اسلامی می‌باشد. طبق ماده ۶۸۰ قانون مجازات اسلامی که برای نقض حریم خصوصی تعریف شده است، ضبط و انتشار چهره و صدای افراد بدون رضایت آنان جرم محسوب می‌شود و مجازات حداکثر سه ماه حبس و جریمه نقدی را دارا می‌باشد.

قوانین راهنمایی رانندگی برای دوربین خودرو

راهنمایی و رانندگی در استفاده از دوربین ثبت وقایع خودرو جهت تأمین امنیت رانندگی در جامعه قوانینی را وضع کرده است که عدم رعایت آن‌ها توسط راننده و مالک خودرو مجازات نقدی و غیرنقدی را شامل می‌شود. پلیس راهور تأکید دارد که در استفاده از دوربین ثبت وقایع خودرو باید موارد زیر مورد توجه قرار بگیرند:

• دوربین نباید مانع دید راننده شود و باید در محلی مناسب و بدون مزاحمت دید راننده نصب شود.
• نصب آن نباید باعث حواس‌پرتی هنگام رانندگی شود.
• تجهیزات اضافی روی شیشه جلو ممکن است مشمول جریمه شوند بنابراین نصب آن در موقعیتی نامناسبی از شیشه جلو یا عقب، محدودیت دارد.

نکات مهم برای جلوگیری از بروز مشکلات قانونی

مالکان و رانندگان خودرو در راستای استفاده از دوربین ثبت وقایع خودرو، باید اقدامات زیر را برای جلوگیری از وقوع مشکلات قانونی مجازات اسلامی یا راهنمایی رانندگی انجام دهند که بتواند با خیال راحت و بدون دغدغه، از مزایا و کاربرد این دستگاه جهت تأمین امنیت سرنشینان و خودرو استفاده نمایند.

محل نصب دوربین

نصب دوربین روی شیشه جلو در صورتی که میدان دید راننده را محدود کند، می‌تواند تخلف محسوب شود. بهترین محل نصب دوربین، پشت آینه وسط یا روی داشبورد است که بدون ایجاد مانع برای دید راننده، وسعت زیادی از مسیر جلوی خودرو را پوشش می‌دهد.

ضبط صدا

ضبط صدای داخل خودرو یا مکالمات افراد بدون رضایت آن‌ها، طبق قوانین ایران می‌تواند نقض حریم خصوصی تلقی شود. بنابراین بهتر است که قابلیت ضبط صدای دوربین غیرفعال شود.

نصب دوربین داخل کابین

دوربین‌هایی که داخل کابین و سرنشینان را ضبط می‌کنند، از نظر حقوقی حساس‌تر هستند و در صورت شکایت، ممکن است مشکل‌ساز شوند. در صورت استفاده از دوربین ثبت وقایع خودرو در داخل کابین باید در درجه اول اطلاع‌رسانی برای سرنشینان صورت بگیرد و در درجه دوم، از دوربین‌هایی غیر نامحسوس استفاده شود که به رؤیت سرنشینان داخلی برسد. این امر برای خودرو‌های ناوگان حمل و نقل عمومی و همچنین تاکسی‌های اینترنتی لازم الاجرا است.

حریم خصوصی و انتشار تصاویر ضبط‌شده

یکی از مهم‌ترین چالش‌های قانونی دوربین خودرو، انتشار و استفاده از تصاویر ضبط‌شده است. طبق قانون مجازات اسلامی، پخش تصاویر افراد بدون اطلاع و رضایت آن‌ها جرم است و قابلیت شکایت افراد را به دنبال دارد. بنابراین لازم است در صورت استفاده از تصاویر دوربین، فقط آن‌ها را در اختیار پلیس و همچنین شرکت بیمه قرار داد تا براساس سوانح و تصادف پیش آمده، پرونده حقوقی و قضایی سریع‌تر جریان پیدا کند.

آیا فیلم دوربین خودرو در دادگاه اعتبار دارد؟

ارائه فیلم ضبط شده دوربین ثبت وقایع خودرو برای دادگاه جهت یک مدرک تصویری، محدودیتی ندارد اما پذیرش آن توسط دادگاه منوط به یک سری شرایط است. فیلم موردنظر باید بدون دستکاری مورد ارائه قرار بگیرد و همچنین زمان و تاریح ثبت تصویر روی فیلم درج شده باشد. در صورت هرگونه دستکاری ویدئو با اهداف عمدی و غیرعمدی، پذیرش آن در دادگاه و سیستم‌های قضایی را رد می‌کند.

کاربرد فیلم‌های دوربین خودرو

تمامی ویدئو‌های ثبت شده دوربین خودرو در صحنه تصادف، درگیری و… به دو سیستم مهم قابل ارائه می‌باشد.

• کارشناسان رسمی دادگستری برای بررسی صحنه تصادف، درگیری و…
• شرکت‌های بیمه به‌عنوان مدرک کمکی خسارت وارده

سخن نهایی

نصب دوربین خودرو در ایران به‌طور کلی غیرقانونی نیست، اما نحوه نصب و استفاده از آن اهمیت زیادی دارد. رعایت قوانین راهنمایی و رانندگی و احترام به حریم خصوصی افراد، شرط اصلی استفاده ایمن و قانونی از دوربین خودرو است. اگر به‌درستی از دوربین خودرو استفاده شود، می‌تواند ابزاری بسیار مفید برای افزایش امنیت، کاهش اختلافات و دفاع از حقوق راننده باشد. سایت ایمن سازان اسپادانا با ارائه مدل‌های متنوعی از دوربین ثبت وقایع خودرو، متقاضیان راردر راستای استفاده ایمن و قانونی این دستگاه برای خودرو‌های خود همراهی می‌کند.